Waarom “Deschooling” – Het Redmiddel In Onze Eerste Maanden

Dit postje staat al even gepland, maar met de feestdagen en daarna het focussen op het tweede examen voor de oudste kwam het er maar niet van. Gisteren heeft hij het examen afgelegd, en daar we nog geen datums hebben voor de volgende examens hebben we even een korte rustpauze (nu ja, niet dat het leren niet doorgaat, maar even een rustpauze van de examenvakken).

Daarom dus, vandaag even mijn mening opschrijven over “deschooling”, of hoe ik het in het Nederlands noem: ontschoolen. De meeste denken dan direct aan “unschooling”, maar dat is dan weer iets anders, dat is een hele filosofie van opvoeden en natuurlijk leren en daar heb ik het dit keer dus niet over.

Ontschoolen dus, wat is dat? Wel, ontschoolen is vooral nodig voor kinderen die met thuisonderwijs starten nadat ze naar de gewone school geweest zijn. Deze kinderen beginnen meestal met thuisonderwijs met “bagage”.

In mijn geval zat ik met een kind dat gepest werd en waarbij school gelinkt werd aan die situatie, en een ander kind met leerproblemen dat het gevoel had dat hij “dom” was vergeleken met andere kinderen van zijn leeftijd. Tja, als je jezelf constant vergelijkt met kinderen van je leeftijd waar leren gemakkelijker gaat, dan voel je je al snel dom. Bagage, dus. Maar hoe daar mee omgaan?

De eerste maanden, voor we effectief begonnen waren, had ik mij al goed ingelezen en ik had de term “deschooling” al tegengekomen op de verschillende homeschool sites. Verder niet bij stil gestaan, want we hadden een zomervakantie voor we begonnen, dus dat was vast wel genoeg.

Ha, mag ik even smakelijk lachen? Die eerste weken waren een ramp. Niets ging. Kinderen wilden wel thuisonderwijs, maar alles wat ik met hen wou doen, werd met veel tegenzin onthaald. Niets was goed. Ik heb het me die weken dikwijls beklaagd dat we met thuisonderwijs begonnen waren. Tot ik weer een site tegenkwam die sprak over “deschooling”. Op dat moment ben ik me er iets meer in gaan verdiepen. Wat is het? Hoe nodig is het? Hoe lang moet je het doen?

Wat ik tegenkwam zijn dingen waar ik mij wel achter kon vinden. En wat in onze situatie wel waar bleek te zijn. Wat je eigenlijk in die periode doet, is je kinderen de kans te geven om de negatieve ervaringen die ze met het reguliere onderwijs meegemaakt hebben te plaatsen. En ze de kans te geven om leren terug als iets positiefs te zien.

Bij ons duurde die periode ongeveer tot kerstmis. Ze spreken van een maand per jaar dat je kind naar school gegaan is en ik denk dat dat gemiddelde wel klopt. Deden we dan echt niets in die maanden? Nee, tuurlijk niet. Zoals ik al zei, het is geen unschoolen, maar het lijkt er wel op in die maanden.

Veel lezen. Ik heb kinderen die een hekel hebben aan zelf lezen, dus werd er veel voorgelezen. Documentaires die gekeken werden die maanden, je houdt het niet voor mogelijk. Elke dag minstens twee, soms meer. En dat werd opgeslorpt alsof het niets was. Zelfs nu nog, twee jaar later, kunnen ze feiten opnoemen die ze toen geleerd hebben. Koken en bakken. Winkelen (en mee budgeteren). Alles was goed om er maar iets leerrijks van te maken, zonder dat ze het doorhadden en leren weer leuk werd.

En dan, in december, kwam de eerste vraag van de jongste: Mama, wanneer krijgen we terug les? Yes, dat was het. Het moment waarop ik ze niet mocht kwijt spelen. Ik had een hele planning om stuk per stuk elk vak toe te voegen. Elke week één vak. We begonnen met een half uur verplicht lezen elke dag, gevolgd met copywerk (waar ze elk een zin mochten uitkiezen uit het boek dat ze lazen en wat we dan bespraken op spelling- en andere moeilijkheden) en narration (het navertellen van wat ze gelezen hadden). De week erna volgende rekenen, met hier voor de oudste een gewone schoolmethode en de jongste een Amerikaanse methode. En zo gingen we door.

Tegen Pasen waren alle vakken in ons schema gepland en hadden we een echte “lesdag” gaande. Ja, we speelden bijna een jaar kwijt, en ik had een kind dat het jaar daarna examens lager onderwijs moest doen, maar ik heb het me nooit beklaagd. Deze periode was nodig. Nodig om rust te vinden in huis, rust in hun hoofd en rust in het leren.

Wil dit zeggen dat we nu nooit geen slechte dagen meer hebben? Tuurlijk niet! We zijn allemaal maar mensen. Kinderen komen in de puberteit en stribbelen al eens tegen als het hun niet aanstaat. Ik heb ook niet altijd een perfecte dag. Maar zoals we het die eerste weken hadden, nee, dat hebben we hier niet meer gehad.

Voor iedereen die overstapt naar thuisonderwijs na het gewone onderwijs, kan ik het alleen maar aanraden als het die eerste weken niet goed gaat. Neem even afstand en pauze. Leer op een andere manier. Neem de tijd om uit te zoeken hoe je kinderen het beste leren. En vooral, geniet van de tijd samen. Want vanuit dat genieten kan je bouwen. Bouwen om samen te leren. En is dat niet wat wij als ouders allemaal willen?

Het Eerste Examen Eerste Graad

Eerst en vooral aan al mijn lezers: Prettige feestdagen!

Kerstdag, een rustige dag voor ons gezin. Gisteren hadden we een familiefeest bij mijn grootmoeder en vandaag genieten we wat van de rust en kalmte na die drukte. Vooral belangrijk voor onze jongste.

Terwijl de kinderen hun nieuwe cadeau’s aan het uittesten zijn, kan ik mij even aan het schrijven van dit blogje plaatsen. Ik had me al even voorgenomen om dit te schrijven, maar het kwam er maar niet van. Vandaag dus wel. Waar heb ik het dan over? Wel, het eerste examen dat onze oudste deed voor de eerste graad secundair: aardrijkskunde.

Iets voor de zomer had ik met hem bekeken welke vakken hij in het eerste jaar examen zou moeten (kunnen) afleggen en welk vak hij eerst wou doen. Aardrijkskunde werd zijn keuze, en geloof mij, ik heb het me beklaagd. Bloed, zweet en tranen heeft het me gekost en hem niet veel minder. Het mag dan misschien wel maar een één uurs vak zijn, de hoeveelheid voor 2 jaar is niet mis. We hadden ons er amper doorheen geworsteld toen het examen er al was in november.

21 november, D-day zoals we het al lachend noemen. Om 6u strompelden we ons bed uit (zijn we niet gewend hier in dit huisonderwijsgezin, 8u is meestal het moment waarop we stilletjesaan beneden komen) want om 7u moesten we onze trein halen om zeker op tijd in Brussel te zijn. Ik wist dat we naar Brussel-Zuid moesten en dat het vandaar een 10tal minuten stappen was voor we er waren, maar verder, geen idee hoe er te komen. Gelukkig was er een andere TO-mama die mij onder haar vleugels wou nemen en op ons wou wachten in het station. Bedankt Cindy! Spreken we af aan de Panos, komen we er achter dat er TWEE zijn in het station. Even zoeken, maar daarna konden onze examen-kindjes naar hun examen met tijd op overschot.

9u begon het examen, om 9u30 zie ik er al ene naar buiten komen. Supermakkelijk mama! Jaja, deze mama zag de bui al hangen. De andere twee TO-vriendjes die hetzelfde examen aflegden die dag kwamen een kwartiertje later buiten en zuchtten dat het toch maar moeilijk was. Nu, we kunnen er niets meer aan veranderen. Afwachten moeten we doen.

Met ons allen naar het station waar we afscheid namen van de nieuwe contacten en het wachten kon beginnen. Een week heeft het geduurd, maar de maandag daarop hadden we het resultaat: 44%. Nu, ik had al gehoord dat we het examen kunnen inkijken als je gezakt bent en dat je dat zeker moet doen want meestal kan je wel wat punten inhalen omwille van verkeerde verbetering. Nu, ik was ervan overtuigd dat we nooit 6% zouden kunnen ophalen, maar ik wou het wel inkijken. Kwestie van te weten hoe de vraagstelling was, want hij moest dit herdoen in januari van mij.

Fast forward naar 12 december. Inzagemoment van het examen. Het werd al heel snel duidelijk dat de lage punten een combinatie waren van a. de vragen of de mogelijke antwoorden (meerkeuzevragen) niet aandachtig of volledig te lezen en het eerste antwoord te kiezen dat ook maar op het juiste antwoord leek en b. onduidelijke foto’s.

Ik vond twee vragen waar ik punten kon ophalen. Eén vraag die hij juist had, maar geen punten had voor gekregen, een tweede waar hij een woord fout had geschreven (tja, dat heb je als je gedeeltelijk met Engelse materialen werkt en het Engelse en Nederlandse woord erg op elkaar gelijken). Bij beide een aantekening gemaakt en dan maar weer afwachten. Ik had al een nieuw examen ingepland voor eind januari, want twee vragen, nee, dat was nooit genoeg om die nodige 50% te halen, en hij moest van mij slagen, hij moet zijn buispunten (7 heeft hij er) houden voor Frans, hij zal ze daar nodig hebben.

Vrijdag, tijdens Belgium’s Got Talent (blijkbaar kijken ze daar bij de examencommissie niet naar want die waren dus aan het werk 😉 ) kwam dan de langverwachte mail met bericht dat zijn punten aangepast werden. Hij haalde nipt de 50%. Geslaagd dus. Hij blij, ik blij (want, nu hoeven we niet terug naar Brussel voor dit examen en kunnen we verder met andere leerstof), maar wel met een fikse preek erbij dat hij beter kan als hij maar wat oplet. Dat was wel duidelijk toen ik zijn examen inkeek.

Vrijdag 13 januari mogen we terug naar Brussel, examen economie afleggen. Laten we hopen dat we hier van de eerste keer mogen slagen. Hij kan het best, nu nog willen!